Gwobr Ansawdd Gyrfa Cymru: paratoi eich ysgol
Ar gyfer arweinwyr gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith, penaethiaid ac uwch-arweinwyr mewn ysgolion yng Nghymru. Mae Gwobr Ansawdd Gyrfa Cymru (GAGC) yn cydnabod ysgolion a lleoliadau sy’n arwain, yn datblygu ac yn dangos effaith gyrfaoedd a phrofiadau sy’n gysylltiedig â byd gwaith o dan y Cwricwlwm i Gymru. Mae ganddi dri cham: Efydd (Arweinyddiaeth), Arian (Datblygiad) ac Aur (Effaith). Mae pob ysgol yn dechrau gydag Efydd. Ar ôl cynllun peilot gyda 66 o ysgolion a lleoliadau a ddechreuodd ym mis Medi 2023, mae’r wobr ar agor i ysgolion ledled Cymru o fis Medi 2026.
Mae’r canllaw hwn yn esbonio beth mae pob cam yn gofyn amdano, sut i drefnu eich tystiolaeth o’r dechrau, a ble y gall rhaglen gyrfaoedd helpu a ble na all. Gyrfa Cymru sy’n gosod ac yn asesu’r wobr, felly gwiriwch y gofynion presennol ar dudalen Gwobr Ansawdd Gyrfa Cymru bob tro cyn cynllunio. Gwnaethom wirio’r manylion isod ddiwethaf ar 7 Hydref 2026.
Beth yw’r wobr
Gyrfa Cymru sy’n rhedeg GAGC. Gyrfa Cymru yw gwasanaeth gyrfaoedd cenedlaethol Cymru, sy’n eiddo i Lywodraeth Cymru ac yn cael ei ariannu ganddi. Mae’r wobr ar agor i bob lleoliad gyda dysgwyr rhwng 3 ac 16 oed. Ei nod yw helpu ysgolion i ddarparu gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith o ansawdd uchel a’u datblygu ar draws y cwricwlwm 3 i 16. (Gyrfa Cymru)
Mae’r wobr yn cyd-fynd â’r canllawiau statudol ar yrfaoedd a phrofiadau byd gwaith ar Hwb. Mae’r canllawiau hynny’n berthnasol p’un a yw eich ysgol yn cymryd rhan yn y wobr ai peidio: rhaid i’r rhai sy’n gyfrifol am gynllunio’r cwricwlwm eu darllen a’u hystyried (Hwb, crynodeb o’r ddeddfwriaeth). Mae’r wobr yn rhoi strwythur, cymorth allanol a chydnabyddiaeth i’r gwaith hwnnw. Mae ein canllaw i yrfaoedd a phrofiadau byd gwaith yn y Cwricwlwm i Gymru yn trafod y canllawiau eu hunain.
Sut mae’r wobr yn gweithio
Mae ysgolion yn gweithio drwy’r camau yn eu trefn. Pan fydd cam wedi’i gwblhau’n llwyddiannus, gall yr ysgol symud ymlaen i’r nesaf. Mae Gyrfa Cymru yn rhoi amserlen fras ar gyfer pob cam (Gyrfa Cymru).
| Cam | Ffocws | Beth mae Gyrfa Cymru yn chwilio amdano (ein crynodeb) | Amser bras |
|---|---|---|---|
| Efydd: Arweinyddiaeth | Ymrwymo i arwain gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith | Arweinyddiaeth glir ac ymrwymiad ysgol gyfan, gyda chefnogaeth yr uwch dîm arwain a’r corff llywodraethu. Polisi wedi’i ddatblygu’n dda sy’n nodi eich gweledigaeth, eich strategaeth a’ch dull. Y ddarpariaeth wedi’i chynnwys mewn dogfennau allweddol fel Cynllun Datblygu’r Ysgol. | Tua blwyddyn academaidd |
| Arian: Datblygiad | Gwireddu gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith yn y cwricwlwm | Archwiliad trylwyr o’r ddarpariaeth sy’n cyd-fynd â chanllawiau cwricwlwm Llywodraeth Cymru, gan fwydo Cynllun Datblygu. Dysgu proffesiynol, cyfranogiad dysgwyr, cymorth i rieni a gofalwyr, partneriaethau â chyflogwyr a gwaith o fewn eich clwstwr. | Tua dwy flynedd academaidd |
| Aur: Effaith | Dangos effaith | Y ddarpariaeth wedi’i hymgorffori ar draws y cwricwlwm, nid fel pwnc ar wahân. Cynllun Datblygu byw sy’n cael ei siapio gan werthuso. Ffyrdd ystyrlon o fesur cynnydd dysgwyr dros amser. | Tua blwyddyn academaidd |
Mae dau ymrwymiad yn berthnasol o’r dechrau. Mae eich ysgol yn enwi arweinydd i gydlynu gwaith y wobr, ac yn ymrwymo i roi amser iddo neu iddi wneud y gwaith. Byddwch hefyd yn gweithio gyda Chydlynydd Cwricwlwm o Gyrfa Cymru, a fydd yn eich cefnogi drwy gydol y broses gyda chyfarfodydd misol a chyfleoedd dysgu a rhwydweithio proffesiynol.
Cyn dechrau
- Cysylltwch â Gyrfa Cymru. Holwch y tîm cwricwlwm am ymuno, yr amserlen a’r hyn sydd ei angen arnyn nhw gennych: timcwricwlwm@gyrfacymru.llyw.cymru.
- Cytunwch arno gydag uwch-arweinwyr a llywodraethwyr. Mae Efydd yn dibynnu ar eu cefnogaeth amlwg. Mae Gyrfa Cymru yn awgrymu y gallai cyrff llywodraethu annog yr ysgol i weithio tuag at wobr ansawdd Gyrfa Cymru, a nodi llywodraethwr cyswllt ar gyfer gyrfaoedd (Gyrfa Cymru, llywodraethwyr).
- Enwch arweinydd y wobr a diogelwch ei amser. Penderfynwch pwy arall fydd yn cyfrannu, er enghraifft arweinwyr Meysydd, y tîm bugeiliol a’ch cydlynydd ADY.
- Edrychwch ar yr hyn rydych chi’n ei wneud yn barod. Mae’r pecyn cymorth a’r pecyn adnoddau gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith (diweddarwyd 2024) yn rhad ac am ddim. Maen nhw’n cynnwys awgrymiadau hunanasesu a thempledi, gan gynnwys templed gweledigaeth, templed cynllunio a phortffolio hunanasesu.
- Cynlluniwch ddysgu proffesiynol i’r arweinydd. Mae Gyrfa Cymru yn cynnig Cymhwyster Arweinyddiaeth Gyrfaoedd Lefel 6 i athrawon sy’n gyfrifol am yrfaoedd a phrofiadau byd gwaith. Mae’r cyfnod ymgeisio ar gyfer 2026/27 wedi cau; mae Gyrfa Cymru yn croesawu ymholiadau am raglen 2027/28.
Sut i drefnu eich tystiolaeth
Bydd eich Cydlynydd Cwricwlwm yn dweud wrthych beth mae Gyrfa Cymru angen ei weld. Mae sefydlu system syml yn gynnar yn arbed ail-wneud gwaith yn nes ymlaen.
- Cadwch un cofnod tystiolaeth, wedi’i drefnu fesul cam. Ar gyfer pob eitem, nodwch beth ydyw, y dyddiad, pwy oedd yn rhan ohono a pha ofyniad y mae’n ei gefnogi.
- Defnyddiwch yr hyn rydych chi’n ei gynhyrchu’n barod. Mae’r pecyn cymorth yn argymell cynnwys hunanasesu gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith yng nghylch gwerthuso a gwella arferol eich ysgol, a dewis dulliau sy’n cadw casglu data ychwanegol mor isel â phosibl (pecyn cymorth, 2024, PDF).
- Casglwch dri math o dystiolaeth: dogfennau (polisi, cynlluniau, cofnodion); barn dysgwyr, rhieni, staff a chyflogwyr (arolygon, trafodaethau, adborth); a chofnodion o’r hyn a wnaeth dysgwyr a sut y newidiodd eu syniadau.
- Cofnodwch linell sylfaen nawr. Mae Aur yn gofyn i chi ddangos cynnydd dysgwyr dros amser, a dim ond os ydych chi’n gwybod ble y dechreuon nhw y gallwch wneud hynny.
- Diogelwch breifatrwydd dysgwyr. Defnyddiwch grynodebau ac enghreifftiau dienw lle bo modd, a dilynwch bolisi diogelu data eich ysgol ar gyfer unrhyw beth sy’n adnabod dysgwr.
Rhestr wirio tystiolaeth
Gwnaethom lunio’r rhestr wirio hon o’r meini prawf a gyhoeddwyd ar dudalen y wobr gan Gyrfa Cymru. Cymorth cynllunio yw hi, nid rhestr swyddogol gan Gyrfa Cymru.
Efydd: Arweinyddiaeth
- Polisi gyrfaoedd a phrofiadau byd gwaith sy’n nodi gweledigaeth, strategaeth a dull eich ysgol, gyda chefnogaeth uwch-arweinwyr a llywodraethwyr.
- Sut rydych chi wedi rhannu’r polisi gyda staff, dysgwyr, rhieni a gofalwyr, a llywodraethwyr (er enghraifft sesiynau briffio, cylchlythyrau, eich gwefan neu’r cyngor ysgol).
- Rolau a chyfrifoldebau penodol, gan gynnwys arweinydd y wobr.
- Cofnodion o weithio gyda staff Gyrfa Cymru, fel eich cytundeb partneriaeth a nodiadau cyfarfodydd.
- Yr amser, y cyllid a’r dysgu proffesiynol a ddyrannwyd i’r ddarpariaeth.
- Y ddarpariaeth yng Nghynllun Datblygu’r Ysgol ac yng nghynlluniau’r cwricwlwm.
- Nodyn o sut y byddwch yn olrhain, yn adolygu ac yn cryfhau eich cynnig.
Arian: Datblygiad
- Archwiliad o’r ddarpariaeth bresennol, sy’n cyd-fynd â chanllawiau cwricwlwm Llywodraeth Cymru, a nodyn o sut y llywiodd gynllunio’r cwricwlwm.
- Cynllun Datblygu gyda chamau gweithredu ac amserlenni clir.
- Dysgu proffesiynol blynyddol yr arweinydd, a sut y gwnaethoch nodi a diwallu anghenion staff ehangach.
- Sut mae dysgwyr wedi helpu i lunio, cyflwyno a gwerthuso’r ddarpariaeth.
- Sut rydych chi’n cefnogi rhieni a gofalwyr fel partneriaid yn natblygiad gyrfa eu plentyn.
- Eich defnydd o wybodaeth ac adnoddau, gan gynnwys gwasanaethau Gyrfa Cymru.
- Cofnod o bartneriaethau â chyflogwyr a sefydliadau trydydd parti, a’r profiadau sy’n gysylltiedig â gwaith a gafodd dysgwyr.
- Gwaith gyda’ch clwstwr neu eich ysgolion bwydo ar gynnydd, a chyswllt dysgwyr â’r ystod lawn o ddarparwyr addysg a hyfforddiant.
Aur: Effaith
- Map cwricwlwm sy’n dangos y ddarpariaeth wedi’i hymgorffori ar draws y Meysydd Dysgu a Phrofiad, gyda phrofiadau addas i bob dysgwr.
- Fersiynau o’ch Cynllun Datblygu sy’n dangos adolygu rheolaidd a diweddariadau sy’n deillio o werthuso.
- Adolygiadau ffurfiol o gamau gweithredu sy’n deillio o archwiliadau ysgol gyfan, a’r blaenoriaethau newydd a nodwyd gennych.
- Mesurau o gynnydd dysgwyr dros amser, er enghraifft o ran sgiliau, cymhelliant, ymwybyddiaeth o gyfleoedd, gwneud penderfyniadau a hyder.
- Eich dulliau asesu ar gyfer dysgu, a sut y llywiodd tystiolaeth a data eich gwerthusiad.
- Enghreifftiau o ddysgwyr yn myfyrio ar eu cynnydd, yn ystyried camau nesaf ac yn gwneud penderfyniadau gwybodus, gan gynnwys cynllunio ôl-16.
Enghraifft: cynllun blwyddyn gyntaf ar gyfer Efydd
Enghraifft yn unig. Amlinelliad damcaniaethol ar gyfer ysgol uwchradd yw hwn, nid amserlen gan Gyrfa Cymru. Cytunwch ar eich cynllun go iawn gyda’ch Cydlynydd Cwricwlwm.
| Pryd | Beth mae’r ysgol yn ei wneud | Tystiolaeth a gynhyrchir |
|---|---|---|
| Tymor yr hydref | Mae uwch-arweinwyr a llywodraethwyr yn cytuno i gymryd rhan. Caiff arweinydd y wobr ei enwi a chaiff amser ei neilltuo. Mae’r arweinydd yn cwrdd â chydlynydd Gyrfa Cymru ac yn cynnal hunanasesiad cyntaf gan ddefnyddio’r pecyn cymorth. | Cofnodion y corff llywodraethu; disgrifiad rôl; nodiadau hunanasesu |
| Tymor y gwanwyn | Mae’r arweinydd yn drafftio’r polisi gyda chyfraniad staff a dysgwyr. Caiff y ddarpariaeth ei hysgrifennu i Gynllun Datblygu’r Ysgol. Caiff amser, cyllid a dysgu proffesiynol eu cadarnhau. | Polisi drafft; nodiadau ymgynghori; dyfyniad o’r cynllun datblygu |
| Tymor yr haf | Caiff y polisi ei gymeradwyo a’i rannu gyda staff, dysgwyr, rhieni a gofalwyr. Mae’r ysgol yn nodi sut y bydd yn olrhain ac yn adolygu ei chynnig, ac yn cofnodi llinell sylfaen. | Polisi wedi’i gymeradwyo; cyfathrebu; cynllun olrhain a llinell sylfaen |
Ble gall CymruQuest a MyHQ helpu
CymruQuest yw rhaglen arweiniad gyrfaoedd MyFutureChoice ar gyfer dysgwyr yng Nghymru rhwng 14 a 17 oed. Mae dysgwyr yn ateb tua 300 o gwestiynau, sy’n cymryd 30 i 40 munud, ac yn cael Proffil Diddordebau ar draws mwy na 50 o feysydd gyrfa. Mae’n gwbl ddwyieithog yn Gymraeg a Saesneg. Mae staff yn defnyddio MyHQ, system ar-lein sy’n cadw adroddiadau dysgwyr mewn un lle ac yn galluogi staff i fonitro eu cynnydd.
Mae’r wobr yn cwmpasu eich holl gynnig o 3 i 16 oed, felly dim ond rhan o’ch tystiolaeth y gall rhaglen gyrfaoedd ei chyfrannu. Dyma’r meysydd lle gall helpu fwyaf.
| Gofyniad y wobr | Sut y gall CymruQuest a MyHQ gyfrannu |
|---|---|
| Arian: defnyddio gwybodaeth ac adnoddau i wneud dysgu’n ystyrlon | Mae dysgwyr yn ymchwilio i yrfaoedd yn WORKBRIEF, sy’n cwmpasu dros 500 o yrfaoedd, ac yn gwylio fideos ar fwy na 50 o feysydd gyrfa, yn Gymraeg neu’n Saesneg. |
| Arian: cefnogi rhieni a gofalwyr | Mae adroddiad pob dysgwr yn rhoi rhywbeth pendant i deuluoedd ei drafod gartref ac mewn cyfarfodydd opsiynau neu arweiniad. |
| Aur: dangos cynnydd dysgwyr dros amser | Caiff adroddiadau, myfyrdodau a chynlluniau gweithredu eu cadw ym Mhorth Myfyrwyr pob dysgwr ac yn MyHQ, fel bod staff yn gallu gweld yr hyn y mae dysgwyr wedi’i wneud a’i gynllunio. |
| Aur: penderfyniadau gwybodus, gan gynnwys cynllunio ôl-16 | Mae CymruQuest yn helpu dysgwyr i ddewis opsiynau TGAU ym Mlwyddyn 9 a chynllunio llwybrau ôl-16, ochr yn ochr ag arweiniad gan Gyrfa Cymru. |
Yr hyn nad yw’n ei wneud. Nid yw CymruQuest yn cwmpasu eich polisi, arweinyddiaeth, ymgysylltu â chyflogwyr, pontio o’r ysgol gynradd na dysgwyr dan 14 oed. Nid yw’n disodli arweiniad gyrfaoedd diduedd gan Gyrfa Cymru. Mae MyFutureChoice yn annibynnol ar Gyrfa Cymru: nid yw defnyddio ein rhaglenni yn ennill GAGC nac yn penderfynu a yw ysgol yn ei chyflawni.
Y cam nesaf
Os ydych chi’n cynllunio eich tystiolaeth ar gyfer GAGC ac eisiau gweld sut mae adroddiadau CymruQuest a MyHQ yn gweithio’n ymarferol, archebwch demo. Gallwch hefyd ddarllen ein canllaw i yrfaoedd a phrofiadau byd gwaith yn y Cwricwlwm i Gymru.